Internet jest obecnie jednym z podstawowych narzędzi marketingowych w gastronomii. Pozwala dotrzeć bezpośrednio do gości, stąd bardzo duża część restauratorów prowadzi aktywnie strony internetowe i profile na przeróżnych portalach społecznościowych. Sieć ma jednak także swoje ciemne oblicze.

Najem lokalu pozostaje najpopularniejszą oraz najpraktyczniejszą drogą pozyskania lokalu do prowadzenia działalności gastronomicznej. Jest to umowa uregulowana w kodeksie cywilnym, jednak strony mogą w znacznej części dokonać własnych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb ustaleń. Restaurator powinien więc dla własnego bezpieczeństwa zaprzyjaźnić się z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi najmu. Jakie są więc jej kluczowe elementy i punkty z punktu widzenia prowadzenia restauracji?

CZAS TRWANIA UMOWY NAJMU

Umowa najmu może zostać zawarta zarówno na czas określony jak i nieokreślony. Jest to pierwsza ważna decyzja przy negocjowaniu warunków najmu. Obecnie na rynku dominują umowy zawierane na czas określony. Umowa tego typu ulegnie rozwiązaniu po upływie czasu na jaki została zawarta. Paradoksalnie jest to często o wiele trwalsza umowa niż jej bezterminowa siostra. Umowy zawartej na czas określony, co do zasady nie można bowiem wypowiedzieć, chyba, że w drodze wyjątku – gdy zajdą ważne przyczyny. Co ważne, muszą one zostać określone w umowie. W interesie restauratora jest więc dokładne przeanalizowanie tej kwestii i uzyskanie możliwości wypowiedzenia umowy w istotnych dla niego sytuacjach.

CZYNSZ I JEGO WYPOWIEDZENIE

Zwykle dla stron jednym z punktów najważniejszych jest czynsz. Należy dokładnie określić jego wysokość, z oznaczeniem waluty. Równie istotne są postanowienia dotyczące zmian jego wysokości. Restaurator powinien wiedzieć, że zgodnie z art. 6851 kodeksu cywilnego wynajmujący posiada prawo do zmiany wysokości czynszu najpóźniej na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego. Takie podwyższenie czynszu nie wymaga zgody najemcy! Jest to wyjątkowo niebezpieczne dla restauratora uprawnienie. Co ważne, można je wyłączyć odpowiednim postanowieniem umowy najmu. Innym sposobem zmiany wysokości czynszu jest wprowadzenie do umowy waloryzacji. Należy przy tym dokładnie określić jak często czynsz ma być waloryzowany oraz w oparciu o jaki wskaźnik.

CEL I OŚWIADCZENIA

Ważne, by umowa określała cel w związku z jakim zostaje zawarta – prowadzenie działalności gastronomicznej. Wynajmujący powinien to jasno zaakceptować. Ponadto, powinien podać, na jakiej podstawie posiada tytuł do wynajmowania lokalu. Istotne są też zagadnienia techniczne – warto, by wynajmujący oświadczył jaka jest dokładnie powierzchnia lokalu (oraz powierzchni przynależnej jeżeli taka jest), dołączył jego plan oraz wskazał w jakim stanie jest lokal, w tym m. in. takie jego elementy jak sprawna wentylacja.

NAKŁADY I PRACE ADAPTACYJNE

W umowie warto uregulować dokładnie kwestię nakładów i ulepszeń prowadzonych w lokalu. Warto przy tym zaznaczyć, że nakłady konieczne, czyli niezbędne do utrzymania lokalu w stanie przydatnym do celu najmu, ponosi zgodnie z kodeksem cywilnym wynajmujący. Co do pozostałych nakładów, tzw. ulepszeń, to regulacja ustawowa pozwala wynajmującemu zatrzymać je (za odpowiednią opłatą) oraz żądać przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego. Na tym gruncie dość często dochodzi do konfliktu między stronami, dlatego też warto dokonać dokładnych ustaleń umownych. Można np. przewidzieć, że nakłady ulepszające zostaną potrącone z czynszem. Podobnie warto uregulować kwestię prac adaptacyjnych. Jeżeli chcemy lokal dostosować pod nasze potrzeby należy ustalić kwestię zgody wynajmującego, sposób rozliczenia kosztów, wykonania prac oraz to w jakim stanie lokal ma zostać zwrócony po zakończeniu umowy.

SPRZEDAŻ ALKOHOLU

Jeżeli w restauracji planujemy podawać alkohol, bardzo ważne by i tę kwestię uregulować w umowie. Należy uzyskać zgodę wynajmującego w tym zakresie. Będzie ona niezbędna do uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu albo też dalszej zgody spółdzielni, wspólnoty mieszkaniowej czy też zarządcy nieruchomości.

ZABEZPIECZENIE UMOWY

Chociaż wprowadzenie zabezpieczenia nie jest obowiązkowe, w praktyce znajduje się ono w niemal każdej umowie najmu. Podstawowym jest zastosowanie kaucji gwarancyjnej. Należy przy tym dokładnie określić jakie roszczenia wynikające z umowy mogą być z niej zaspokajane. Standardem jest także oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji. Pozwala ono na dochodzenie przez wynajmującego zapłaty lub zwrotu lokalu z pominięciem procesu sądowego. Inne zabezpieczenia stosowane już nieco rzadziej to m.in. poręczenie czy gwarancja bankowa i ubezpieczeniowa.

POZOSTAŁE POSTANOWIENIA UMOWY NAJMU

Należy pamiętać, że umowę najmu cechuje dość duża elastyczność. Poza kwestiami poruszonymi wyżej, możliwe jest wprowadzenie także innych ważnych dla stron kwestii. Przykładami mogą być zgoda wynajmującego na umieszczanie materiałów reklamowych na fasadzie budynku, kwestia najmu powierzchni na ogródek restauracyjny lub parking albo też zgoda na podnajem. Posługiwanie się wzorami dostępnymi w Internecie albo podsuwanymi przez wynajmującego może pozbawić restauratora wielu uprawnień oraz „uwięzić go” w niekorzystnej sytuacji prawnej. Przed zawarciem umowy najmu warto więc dokonać dokładnej analizy jej treści oraz wynegocjować najważniejsze dla nas postanowienia.

EDYTA DUCHNOWSKA
Radca Prawny
Kancelaria Radcy Prawnego Edyta Duchnowska
www.duchnowska.pl
www.prawowrestauracji.pl

Chociaż obrót bezgotówkowy staje się coraz powszechniejszy, to nie wpływa na zwyczaj dawania napiwków. Są to zazwyczaj drobne kwoty przeznaczone dla obsługi lokalu – kelnera, barmana, a czasem kucharza w uznaniu wykonywanej przez nich pracy. Czy jednak takie świadczenia mogą rodzić obowiązki na gruncie prawa podatkowego lub składek ZUS? A jeżeli tak, to jakie i kto powinien je spełnić?

Nie zawsze gośćmi restauratora są osoby przez niego pożądane. W pewnych sytuacjach jest to obiektywnie uzasadnione. Mało kto chce obsługiwać klientów pod wpływem alkoholu, czy też agresywnych. W ostatnim czasie głośno było o sprawie restauracji, która zabroniła wstępu dzieciom poniżej 6. roku życia. Nie jest to odosobniony przypadek w skali kraju. Czy taki odgórny zakaz restauratora jest dopuszczalny?

Wizyta w restauracji to nic innego jak zawarcie umowy w rozumieniu prawa cywilnego. Model jej realizacji to oczywiście zamówienie potrawy przez gościa, otrzymanie i skonsumowanie jej oraz opłacenie rachunku. Niestety ten łańcuch czynności bardzo łatwo przerwać, za co odpowiadać może w różnych okolicznościach zarówno restaurator, jak i gość. Niestety wciąż spotykanym zachowaniem jest opuszczenie lokalu przez gościa bez uiszczenia opłaty. Czy gość ma prawo do takiego zachowania?

Podczas okresu letniego w wielu miejscach, szczególnie atrakcyjnych turystycznie, następuje wzrost na rynku gastronomicznym. Powstają nowe lokale, a w działających zwiększa się liczba gości. Nowe punkty dość często mają charakter sezonowy i tymczasowy, a pozostałe bywają przepełnione i zajęte przede wszystkim karmieniem oraz obsługą gości. Właściciele nie zawsze wzorowo dbają o spełnienie wymogów sanitarnych – z powodu braków kadrowych albo zwykłej oszczędności. Wiedzą o tym urzędnicy Sanepidu, w związku z czym sezon wakacyjny zawsze jest czasem wzmożonych kontroli tej instytucji.

Pierwszym i nadrzędnym celem każdego restauratora jest zaspokojenie apetytu gości. Niestety, prowadzenie lokalu gastronomicznego ma także inne oblicze. Na restauratorów czeka bowiem szereg wyzwań prawnych. Sprostanie wymogom Sanepidu, prawa pracy, prawa administracyjnego, czy negocjowanie umów z dostawcami i wynajmującymi to tylko początek listy. Jedną z najtrudniejszych dziedzin prawa, z którymi styka się każdy przedsiębiorca, a jest nim przecież każda osoba prowadząca restaurację, jest prawo podatkowe.

Po spożyciu posiłku przychodzi moment zapłaty za usługę gastronomiczną. Pierwsze o czym wtedy pomyślimy to pytanie – kartą czy gotówką? O to samo zazwyczaj zapyta kelner. Okazuje się jednak, że chociaż obrót bezgotówkowy jest w Polsce dość silnie rozwinięty, to często spotkać można miejsca, w których nie jest możliwa zapłata kartą płatniczą. Dodatkowo, niektórzy restauratorzy uzależniają możliwość zapłaty kartą od przekroczenia konkretnego progu wydatku. Nieco rzadziej można natknąć się też na lokale nieakceptujące płatności gotówką. Czy są to praktyki legalne?

Najpopularniejsze